Home Columns "10 - "11 9 Een andere specialiteit van de wijnboer
9 Een andere specialiteit van de wijnboer Print E-mail
Written by Ton Wilhelm   
Friday, 10 December 2010 13:30

Het is weer December, dus tijd voor de worst. Nee, niet de Hollandse stamppot met Hema-worst. Het eerste weekeinde van December is traditioneel gereserveerd voor een festival rond een specialiteit uit deze streek: Le Saucisson Vigneron. Vrij vertaald de worst van de wijngaardenier. Ieder jaar weer komen er confréries (broederschappen, waarin tegenwoordig ook veel zusters deelnemen, behalve in de aanwezige Fraterie die zich nog strikt beperkt tot de mannenbroeders) uit heel Frankrijk naar het kleine, maar in het wijngebied van de Côte Roannaise belangrijke dorp Renaison om worst en wijn  mee te keuren en zichzelf te promoten. De Alambic (rijdende stokerij) arriveert en begint zijn heilzame werk van het stoken van een Marc, de van wijn gestookte sterke drank. Alleen wordt dit keer bij het stoken de speciaal geprepareerde worst meegekookt. Samen met de drank die beschikbaar komt en die wordt gebruikt om er een degelijke, mooie rode en geurende saus van te maken hebben we dan dé winterspecialiteit van Renaison te pakken. Rond om dit ambachtelijk gebeuren ontspint zich het festival. Uiteraard met de nodige proeverijen, zowel van spiritualia als meer vaste kost zoals kazen, worstsoorten, vleesspecialiteiten etc.
Hoogtepunt is zoals ieder jaar het diner dansant met de

 verzamelde Confréries, Frateries en Commanderies. Zoals bij alles in deze streek wat het eten aangaat een vrolijke maar ook bloedserieuze gebeurtenis.  We hebben het geluk in een vriendenkring terecht te zijn gekomen die ieder jaar automatisch een tafel heeft bij dit diner. Simpel omdat een van hen een belangrijke rol speelt in de Commanderie van de Saucisson Vigneron. De rest van de tafels wordt in beslag genomen door de van heinde en verre gekomen overige broederschappen. Traditioneel is er een tafel voor de lokale middenstand en uiteraard een grote tafel voor de wijngaardeniers van de Côte Roannaise. Tussen de laatste twee tafels ontspint zich een sfeer van plagerijen over en weer die meestal gepaard gaan met luid gezang.
Eenmaal bekend met de heersende rituelen zorgen we dat we tegen achten bij het diner arriveren met alvast een aperitief met hapje achter de kiezen. Want eerst dienen zich de aanwezige broederschappen in hun fraaie klederdrachten te presenteren. Er zijn een paar vaste deelnemers maar ook iedere keer weer verrassingen: kazen uit de Auvergne; appels uit de Auvergne; Wijnen van de Drôme; Wijnen uit de Beaujolais; Vlees uit de Lyonnaise; Water uit de Bourgogne; Cider uit Normandie en   –uiteraard- de “eigen” broederschap “Le Vieux Pressoir” voor de wijnen van de Roannaise.
Alles wat aanwezig is krijgt ruim de tijd om een meestal met grappen doorspekt verhaal te houden over de eigen specialiteit.

Zij die zich op een of andere wijze verdienstelijk hebben gemaakt binnen de lokale gemeenschap van Renaison kunnen worden bevorderd tot Compagnon in de Commanderie van de saucisson. Er wordt door de betrokkenen een heuse eed afgelegd, waarna ze door middel van een klap met een grote worst op de rechterschouder worden bevorderd tot Compagnon. Aan deze groep valt de eer te beurt om als eersten de Saucisson  te proeven zowel als de wijn die daarbij dit jaar is geselecteerd. Hetzelfde doen daarna de vertegenwoordigers van de overige broederschappen. Leuk om naar te kijken en het plezier mee te beleven. We horen allen verklaren dat de worst weer opperbest is dit jaar en de wijn van excellente kwaliteit. Heel leuk, maar al die tijd is het voor de overige aanwezigen op een houtje bijten. Niet onlogisch, omdat anders de aandacht voor het ritueel helemaal niet meer is vast te houden. Een van de ons welbekende wijngaardeniers, de nieuwe baas van het huis Clair van de welbekende Champenoise en ook een van onze vrienden worden dit jaar tot deze mooie rang bevorderd.
Vooral de lange wat slungelige Guido van Clair weet zich met zijn houding, gekleed met slab, voor het front van de aanwezigen niet goed raad. En dan mag hij vanwege zijn “leuke Italiaanse accent”, zoals de Grand Maître van de Commanderie zegt, ook nog eens de eed voorlezen.                                                                                                                                                                                                             
Enfin, er komt uiteindelijk een moment dat we ook mee mogen proeven. Ondertussen barst het dansfestijn los. Een overduidelijk al aangeschoten broeder die de indrukwekkende buik niet goed meer verpakt krijgt in broek en overhemd vermaakt zich prima alleen op de dansvloer als de dames wel om hem lachen maar hem vervolgens handig ontwijken. De strijd tussen middenstand en wijnboeren ontplooit zich nu verder bij het dansen. Twee te zwaar opgemaakte en te jong geklede ruim middelbare dames hebben elkaar gevonden op de dansvloer. Kortom een kleurig lokaal spektakel. Laat in de nacht worden er enkelen steeds luidruchtiger en een groot deel steeds rustiger. Allez, de volgende ochtend dient ieder weer fris paraat te zijn voor de voortzetting van het festival waarbij de eigen producten weer aan de man/vrouw moeten worden gebracht. Het was weer een mooi feest dit jaar.
En de saucisson? De volgende dag proeven we hem nog een keer met een groepje in ons lokale clubhuis. Mogelijk verkopen lokale slagers hem nog in de opvolgende week, maar dan is het alweer over. Een kort en heftig festival rond een specialiteit die slechts één weekeinde verkrijgbaar is. Je moet toch in deze cultuur opgegroeid zijn om het helemaal te begrijpen.

TON WILHELM