Home Columns "10 - "11 12 Fransen zijn onbeleefd ..........!?
12 Fransen zijn onbeleefd ..........!? Print E-mail
Written by Ton Wilhelm   
Friday, 21 January 2011 21:44

Een nauwe doorgang. Een paar mensen blijven staan om even iets tegen elkaar te zeggen. Het iets evolueert tot een heuse discussie. Niemand kan passeren. Men wacht geduldig af of loopt om. Het duurt en duurt. Dan vraag ik beleefd of ik er even langs zou kunnen. Pardon monsieur, c’est possible de……., mais bien sûr, pardon. De aangesprokene raakt in zijn poging om plaats te maken bijna de anderen: pardon. De anderen antwoorden: pardon, pardon. Het pardon is niet van de lucht. Bij het passeren roep ik ook nog maar een keer pardon. Enfin, gelijk achter mij aan passeren er nog enkelen. Daarna sluit het gesprek de doorgang weer af en wordt er door anderen weer geduldig gewacht.
Een karikatuur? Geenszins, het is een dagelijkse gang van zaken. Zijn Fransen in dit soort situaties sterk op zichzelf gericht? Zeker, maar men is tegelijkertijd uiterst beleefd. Je wil vooral een ander niet (aan)raken hierbij. Een beetje vreemd voor

 mensen die in het buitenland bekend staan om het elkaar veelvuldig kussen bij iedere ontmoeting.
Men ziet de anderen niet, als iets of iemand in de directe omgeving de aandacht vraagt. En als het dan niet anders kan dat men even inbreekt in die directe sfeer dan is men over en weer uiterst beleefd om deze “inbreuk” direct weer goed te maken.
Ik vraag me wel eens af hoe in dergelijke situaties in Nederland gereageerd zou worden. Ik vermoed met veel irritatie en mogelijk boze woorden.

Je ziet dit fenomeen terug op vele plaatsen. In de winkel wacht je geduldig tot (de) voorganger(s) hun boodschappen hebben ingepakt en enkele dagelijkse wederwaardigheden hebben uitgewisseld. Als je voorganger in een file bij het stoplicht even niet optrekt omdat hij/zij van uit het autoraam even wat moet uitwisselen met een passant dan wacht je geduldig af. Natuurlijk zijn er ook wel eens mensen die hun geduld verliezen en claxonneren, maar dan wordt de sfeer snel minder vriendelijk. Ieder stelt grote prijs op het respecteren van de persoonlijke levenssfeer waarbinnen veel vrijheid wordt genomen zowel als gegeven en als daar toch even, als is het ook miniem, op moet worden ingebroken dan vraagt dat onmiddellijk en op voorhand  excuus: pardon, pardon, pardon.

Heeft dit te maken met onvriendelijkheid jegens de ander? Absoluut niet. En daar is het, dat het wel eens mis gaat tussen Fransen en buitenlanders. Die interpreteren het moment waarop de ander op zichzelf of op iets anders in de directe omgeving is gericht met uitsluiting van al het andere als onbeleefdheid, om ergere woorden maar te vermijden. Is dat gevoel eenmaal ontstaan dan wordt van daar uit gereageerd en dreigt het al snel mis te gaan. Vooroordelen dat Fransen onbehouwen zijn en niet aardig reageren jegens buitenlanders zijn dan snel geboren.

Sterk op de directe omgeving of zelfs naar binnen gericht; Vermijden anderen daarin te storen; Beleefdheid die op voorhand excuses vereist als je ongewild een heel klein beetje daarop inbreekt; Grote hartelijkheid jegens vrienden en bekenden; Snel gereed staan met omhelzingen en ook schriftelijk “bisous” (kussen) uitdelen; Behulpzaamheid die zich ver kan uitstrekken. Kan ik die combinatie nu echt verklaren? Een klein beetje, zoals in mijn pogingen hiervoor. Langzaam begin je de fijne finesses ervan aan te voelen. Maar er is in onder andere dit opzicht nog steeds sprake van een werkelijk andere cultuur, ook al zitten we dan in één Europa. Gelukkig maar denk ik dikwijls als ik getuige ben van de soms buitengewoon gekunstelde, zo niet belachelijke, pogingen van uit Brussel om de eenheid er tot in de details van het dagelijkse leven in te duwen. Heerlijk die variatie. En ook al hoor je nogal eens op weinig ruimhartig begrip gestoelde vooroordelen over Frankrijk en Fransen, het blijft nog steeds het land bij uitstek waar mensen zich in hun vakantie kunnen ontspannen.
En het wordt nog leuker als de ogen geopend kunnen worden voor de aardige kanten van de culturele verschillen.

TON WILHELM