8. Pardon Print E-mail
Written by Ton Wilhelm   
Friday, 27 October 2006 00:00
Een heer die in zijn werkzame leven toneelgroepen begeleidde verzorgt voor de buitenlanders de Franse les. Maar het blijft niet bij Franse taal alleen, dikwijls gaat het ook over hoe je dingen doet. We volgen dus, zou je kunnen zeggen, een inburgeringcursus.

Nu ontdekten we tijdens ons inmiddels langdurige verblijf natuurlijk ook zelf al wel van sommige zaken hoe je ze wel of niet kunt aanpakken. Af en toe moet ik daarbij denken aan Jan Brusse en zijn dikwijls eertijds vermakelijke verhalen over zijn dagelijks leven in Parijs. Natuurlijk is er ook in Frankrijk sinds die tijd wel het een en ander veranderd. Aan de andere kant: we leven hier in de provincie. Roanne oogt in die provincie als een hele stad maar heeft slechts 35000 inwoners. Aan alle kanten kijk je ook de stad uit naar la campagne, het platteland. Alleen is hier het platteland niet zo plat, maar dat terzijde. Ik wilde het dit keer over gewoonten hebben.
De meest in het oog lopende gewoonte is wel dat men vooral beleefd is ten opzichte van elkaar. Bij het wandelen op de kade langs onze schepen groet men elkaar en ons, als we kijken. Als we op een mooie dag aan dek zitten wordt het wel eens vermoeiend en hebben we dikwijls veel te kijken aan de rustige waterzijde. In een drukke winkelstaat is er met het groeten natuurlijk helemaal geen beginnen aan. Loop je echter in een rustiger omgeving, wees dan voorbereid op een vriendelijk bonjour of bonsoir bij het tegenkomen van mensen. Heb je iemand toevallig een keer gesproken, dan worden de daaropvolgende keer bij het tegenkomen handen geschud en wordt er gevraagd naar je welzijn. Let op: bij dit soort oppervlakkige kontakten is het met je welzijn altijd prima. Iets anders zou enige gegeneerdheid doen ontstaan. Na enige tijd ga je vanzelf wel meedoen en het moet gezegd, het draagt bij aan een opgewekte levenshouding. Maak echter niet de vergissing om te denken dat je bij al deze vriendelijke beleefdheid ook direct amicaal kunt doen. Pas du tout.
Nee, je houdt ook duidelijk afstand van elkaar. Na het bonjour is het volgende belangrijke woordje: Pardon. En dan vooral als je dreigt even te dicht op de ander te komen. Een bijna botsing tussen twee personen, ook in een drukke winkelstraat? Pardonnez moi; oh pardon. Twijfel bij de bakker over wie er aan de beurt is? Pardon, après vous ….. mais non après vous. Even moeten wachten in een nauwe ruimte met anderen? Pardon, pardon.
Bij deze vriendelijke beleefdheid die tegelijk ook enige afstand schept kan de oppervlakkige conventie plotseling doorbroken worden als je iemand even te hulp schiet. Zo lagen wij op een plek waar wel elektriciteit beschikbaar was, maar vanuit één centraal punt. De laatst aangekomen Fransman haalde dat niet meer met zijn kabels. Wat doe je dan, je leent even een kabel uit die je op dat moment toch niet gebruikt. En met wat passen en meten en verloopstukjes voor de diverse systemen wisten we ook hem van elektriciteit te voorzien. Daarbij paste de uitsluitend vriendelijke doch afstandelijke beleefdheid kennelijk niet meer. Het echtpaar vertelde dat ze oude vrienden op bezoek zouden krijgen en dat wij dan ook op de borrel moesten komen. En een vriendelijk bedankje paste daar kennelijk ook van onze kant nu niet meer bij. Toen de vrienden gearriveerd waren en wij nog niet, kwam madame ons halen. Zo lang wij er niet waren kon de champagne nog niet open. Het werd een gezellig borreluurtje, waarbij ieder er voor waakte dat wij voldoende bij het gesprek betrokken konden blijven. De volgende ochtend kwam het bevriende echtpaar om onze buren op te halen. In de eerste plaats moesten ook wij natuurlijk begroet worden en konden we constateren dat we het allen uitstekend maakten. Maar tevens hadden zij uit hun groentetuin wat uien en aardappelen voor ons meegenomen.
Toen onze buren een dag later vertrokken werd er gekust en handen geschud alsof oude vrienden node afscheid van elkaar moesten nemen. En natuurlijk zouden we elkaar opzoeken. Dat zal er niet zomaar meer van komen. Je gaat natuurlijk na één zo’n (zeer gezellige) avond niet half Frankrijk door rijden. Hier is het bonjour dus ook duidelijk een afscheid.
Oh ja, vergeet natuurlijk niet om bij het verlaten van een winkel of het beëindigen van een andere ontmoeting welgemeend nog une bonne journée of une bonne soiree te wensen. Wees verzekerd van een grote behulpzaamheid bij een volgende ontmoeting.

Ton