Home Columns "06 - "07 29. Opwinding
29. Opwinding Print E-mail
Written by Ton Wilhelm   
Thursday, 26 April 2007 22:00
Royal et Bayrou d'accord pour se rencontrer (AP) Deze opwinding was het resultaat van de naderende presidentsverkiezingen. Meer en meer kon je Franse kennissen er over horen spreken. Ook de laatste Franse les van dit seizoen werd voor een deel met dit onderwerp gevuld. Het was aardig om de verschillende systemen in de diverse landen die hier vertegenwoordigd waren te vergelijken. Resultaat was ook dat onze professeur ons uitnodigde om met hem mee te gaan naar de bijeenkomst op de verkiezingsavond. Daar bleek buiten mij geen belangstelling voor te bestaan. In tegenstelling (en in eerste instantie teleurstelling) tot wat ik dacht bleek de avond gewoon een avond in een van de stembureaus te zijn.

Naarmate de dag vorderde hadden we al berichten gehoord over een grote opkomst. Uiteindelijk ging 84,6 van de stemgerechtigden in Frankrijk naar de stembus. Op dit stembureau waren 1064 van de 1220 mogelijke stemgerechtigden verschenen. Daarmee werd boven op de opwinding van de voorgaande week bevestigd dat dit leeft bij de Fransen.
Voor het sluiten van de stembussen waren wij al aanwezig in het stembureau. Tot mijn verbazing begon daar tegen het naderen van het eindtijdstip een steeds grotere groep mensen binnen te komen die zelf (niet meer) hoefden te stemmen. Enige keren moest de voorzitter van het stembureau met stemverheffing vragen of er in de groep aanwezigen nog mensen waren die wilden stemmen. Op de klanken van het slaan van de naburige kerkklok bracht onder grote belangstelling een dame de laatste stem uit. De daarna nog binnenhollende stemmer werd onverbiddelijk geweigerd, onder meelevende ah’s van de aanwezigen. Is het systeem op zich niet heel veel anders als bij ons, deze belangstelling op het stembureau heb ik nog niet eerder meegemaakt. Ook na het sluiten van de stembussen gingen de deuren niet dicht en bleven er mensen in en uit lopen. Aanwezigen die op de hoogte kwamen van mijn (buitenlandse) aanwezigheid reageerden hier enthousiast op. “We hebben een buitenlandse waarnemer”, werd er gekscherend geroepen. Ondertussen werden tafels verzet en stoelen aangesleept en kon het tellen beginnen. Diverse belangstellenden liepen rond de tafels waar geteld werd om op briefjes de vorderingen bij te houden. Met elkaar werd gediscussieerd over het verloop en de mogelijke einduitslag. Het ontbrak er nog maar aan dat er gewed werd. En bij het gesprek over Nicolas of Ségolène leek het wel of iedereen op z’n minst wel een wederzijdse kennis had. Dat is toch een heel andere sfeer dan wij kennen.
Allereerst werd het aantal envelopjes geteld en vergeleken met het aantal uitgebrachte stemmen in het register. Aangezien iedereen die zich heeft gemeld een envelopje in de bus moet deponeren is dat een simpele vergelijking. Mensen halen bij binnenkomst bij een enigszins verdekt opgestelde tafel een briefje met een naam van een kandidaat van een van de stapels. Dat briefje neem je al dan niet gevouwen of in je zak mee naar het stembureau. Na controle van je stempas en vergelijking met de lijst krijg je een envelopje. Daarmee ga je pas naar het stemhokje, je stopt er al dan niet het briefje met je voorkeurskandidaat in en vervolgens deponeer je het envelopje in de bus. Handtekening zetten achter je naam en klaar.
Na deze simpele controle van aantallen werden de envelopjes steeds per omslag van honderd bij een teltafel met vier tellers afgeleverd. Eén opent het envelopje, geeft de inhoud door aan nummer twee die de naam hardop afroept en de twee anderen turven, waarbij iedere keer als een rond getal wordt bereikt wordt vergeleken of de lijsten nog gelijk lopen. Op iedere tafel wordt toegezien door een toezichthouder die bij iedere onregelmatigheid het proces stil legt. Een simpel doch doeltreffend systeem. Een onregelmatigheid is het als een envelopje meer stemmen bevat of juist helemaal geen. In dat geval wordt het envelopje door alle (in dit geval drie) toezichthouders gezien alsmede door de voorzitter van het stembureau, die allen hun handtekening er op plaatsen waarna het envelopje als ongeldige stem bij de uitgebrachte stemmen wordt gevoegd. Ook mij kreeg de nieuwsgierigheid langzaam te pakken. Ook zonder aantekeningen kon ik wel bijhouden wie er al dan niet voor lag. De voorzitter van het stembureau legde mij met enige trots uit dat nu juist dit stembureau er om bekend staat dat het meestal zeer weinig afwijkt van de uiteindelijke landelijke uitslag. Tegen negenen zag je dan ook teleurstelling en enthousiasme bij de verschillende aanhangers ontstaan en moesten aanwezigen steeds meer tot rust gemaand worden. En inderdaad: ook dit keer week de stemming nauwelijks af van de landelijke uitslag. Dat kon ik later op de avond vergelijken met het Nederlandse journaal. Geen echt spectaculaire avond, maar toch wel een inkijkje in de Franse cultuur.

Ton